อุปสรรค กับ ต ปัจจัย

https://www.youtube.com/watch?v=K_uCRkB0yAw
ตูนาทิปัจจัย (มี ตูน เป็นต้น) มี 3 ตัว คือ ตูน ตฺวา ตฺวาน เมื่อยังไม่แปลงตัว จะนำไปลงวิภัตตินามทั้ง 7 ไม่ได้ แต่เมื่อแปลงแล้วก็มีการลงวิภัตตินามได้ บางตัวไม่นิยมลงวิภัตตินามก็มี

สำเร็จเป็น ย

• ตฺวา แปลงเป็น ย ส่วน อา ที่อยู่หน้า ย มาจากธาตุ ซึ่งมีทั้งสระเดิม หรือ สระที่มีการเปลี่ยนตัว

• อา+ทา+ตฺวา อาทาย
  

อุปาทาย เข้าไปถือเอา เข้าไปถือเอาแล้ว อุป+อา+ทา+ตูนาทิ
ปริยาทาย ครอบงำแล้ว ถือเอารอบแล้ว ปริ+อา+ทา+ตูนาทิ ลง ย อาคม เพราะมี อิ อยู่หน้า

• ป+หา+ตฺวา ปหาย
• อุ+ฐา+ตฺวา อุฏฺฐาย ลุกขึ้นแล้ว
• อุ+ว+ฐา+ตฺวา วุฏฺฐาย ว อาคม ออกแล้ว // สมาปตฺติโต วุฏฺฐาย
• นิ+สี+ตฺวา นิสฺสาย อาศัยแล้ว รัสสะ อี ที่ สี เป็น อิ อิ เป็น เอ นำ เอ เป็น อา ตฺวา เป็น ย
• อภิ+ญา+ตฺวา อภิญฺญาย รู้ยิ่งแล้ว
• สํ+ธา+ตูนาทิ สนฺธาย หมายเอา
• อธิ+ฐา+ตูนาทิ อธิฏฺฐาย อธิษฐานแล้ว

ธาตุที่มี ม เป็นที่สุด + ย ( ย มาจาก ตูนาทิ) สำเร็จเป็น มฺม

• อา+คม+ย อาคมฺม มาแล้ว
• นิ+ขม+ย นิกฺขมฺม ออกแล้ว
• อภิ+รม+ย อภิรมฺม ยินดียิ่งแล้ว
• อติ+กม+ย อติกฺกมฺม ก้าวล่วงแล้ว /ผิดพลาดแล้ว
• นิ+สม+ย นิสมฺม ใคร่ครวญแล้ว

ธาตุที่มี ท เป็นที่สุด + ย ( ย มาจาก ตูนาทิ) สำเร็จเป็น ชฺช

• อุ+ปท+ย อุปฺปชฺช เกิดขึ้นแล้ว
• ป+มท+ย ปมชฺช ประมาทแล้ว
• อา+ฉิท+ย อจฺฉิชฺช ชิงเอาแล้ว
• นิ+สท+ตูนาทิ นิสช์ช นั่งแล้ว

ธาตุที่มี ท เป็นที่สุด เมื่อลง ต ( ต ไม่ใช่ตูนาทิ ปัจจัย ) แปลงเป็น อินฺน ,อนฺน

ต ปัจจัย ลงวิภัตติได้

• นิสินฺน นั่งแล้ว นิ+สท+ต แปลง ต เป็น อินฺน ลบ ท
• ปสนฺน เลื่อมใสแล้ว ป+สท+ต แปลง ต เป็น อนฺน ลบ ท

ธาตุที่มี ธ กับ ภ เป็นที่สุด + ย ( ย มาจาก ตูนาทิ) สำเร็จเป็น ทฺธา กับ พฺภ

• วิธ+ย วิทฺธา แทงแล้ว ไม่ต้องมีอุปสรรค พ้องกับ ต ปัจจัย ตฺวา ปัจจัย สำเร็จแล้ว เห็นรูป อา ท้ายคำ
• ลภ+ย ลทฺธา ได้แล้ว ไม่ต้องมีอุปสรรค พ้องกับ ต ปัจจัย ตฺวา ปัจจัย สำเร็จแล้ว เห็นรูป อา ท้ายคำ
• อา+รภ+ย อารพฺภ ปรารภแล้ว / อา+รภ+ย อารทฺธา เริ่มแล้ว พ้องกับ ต ปัจจัย ตฺวา ปัจจัย สำเร็จแล้ว เห็นรูป อา ท้ายคำ

ธาตุที่มี ห เป็นที่สุด + ย ( ย มาจาก ตูนาทิ) สำเร็จเป็น ยฺห

• ป+คห+ย ปคฺคยฺห ประคองแล้ว
• สํ+นห+ย สนฺนยฺห ผูกแล้ว / มักนำไปเติมปัจจัยอีก นห ธาตุ
• อา+รุห+ย อารุยฺห ขึ้นแล้ว
• โอ+รุห+ย โอรุยฺห ลงแล้ว
• ป+สห+ย ปสยฺห อันข่มแล้ว

เฉพาะ ทิส ธาตุ แปลง ตฺวา เป็น สฺวา แปลง ตฺวาน เป็น สฺวาน

• ทิส+ตฺวา ทิสฺวา
• ทิ+ตฺวาน ทิสฺวาน

ตูนาทิ ที่แปลงกับที่สุดธาตุ เป็นอย่างอื่น

• อุ+ทิส+ย ส+ย หรือ ย+ส เป็น สฺส / อุทฺทิสฺส แสดงแล้ว/ เจาะจงแล้ว
• วิ+วิจ+ย จ+ย หรือ ย+จ เป็น จฺจ / วิวิจฺจ สงัดแล้ว
• อา+หน+ย ห+ย หรือ ย+น เป็น จฺจ / อาหจฺจ เบียดเบียนแล้ว
• ปท+ย ท+ย หรือ ย+ท เป็น ฏิจฺจ / ปฏิจฺจ อาศัยแล้ว /เทียบกับ อิ ธาตุ
• น+อุป+หน+ย ห+ย หรือ ย+น เป็น จฺจ / อนุปหจฺจ ไม่เข้าไปเบียดเบียนแล้ว
• อภิ+สํ+อิ+ย ย เป็น จฺจ อิ เป็น เอ /อภิสเมจฺจ บรรลุแล้ว (กฎ ย เป็น จฺจ อิ เป็น เอ เหมือน เปจจฺ ละแล้ว )
• ปฏิ+สํ+ขา+ย ย เป็น อา /ปฏิสงฺขา พิจารณาแล้ว
• น+อาปุจฺฉ+ย ย เป็น อา / อนาปุจฺฉา ไม่บอกลาแล้ว