ต ปัจจัย

https://www.youtube.com/watch?v=7dTMWWC4LoI

• ต ปัจจัย 10 หลัก

https://www.youtube.com/watch?v=XR-ci7KHNIo

กิริยากิตก์ใดที่แปลว่า อันเขา....แล้ว มีความความหมายว่า เป็นกิริยาที่เป็นอกรรมธาตุ หรือ กัมมวาจก

• ที่ใช้เป็น เหตุกัตตุวาจา นั้น เสมือนไม่มีเลย
• อกรรมธาตุ เป็นกัตตุวาจก สกรรมธาตุเป็น กัมมวาจก

ธาตุ มี มฺ นฺ และ รฺ เป็นที่สุดธาตุ ลบที่สุดธาตุ ( ไม่แปลง ต)

• เมื่อลบที่สุดธาตุแล้ว จะ เหลือ ต อยู่ท้ายธาตุ แล้วนำไปแจกวิภัตตินามทั้ง 7

- คม คโต ไปแล้ว /อกัมมธาตุ เป็น กัตตุวาจก
- รม รโต ยินดีแล้ว / อกัมมธาตุ เป็น กัตตุวาจก
- ขม ขโต อันเขาขุดแล้ว /สกัมมธาตุ เป็น กัมมวาจก
- หน หโต อันเขาฆ่าแล้ว /สกัมมธาตุ เป็น กัมมวาจก
- กร กตํ อันเขากระทำแล้ว /สกัมมธาตุ เป็น กัมมวาจก
- มร มตํ อันเขาตายแล้ว / ภาววาจก

ธาตุ มี รฺ เป็นที่สุดธาตุ แปลง ต ปัจจัย แล้วลบที่สุดธาตุ

- ปุณฺโณ เต็มแล้ว ปูร+ต แปลง ต เป็น อิณฺณ ลบพยัญชะที่สุดธาตุ คือ ลบ ร ปู+อิณฺณ ลบ อิ เหลือ ปู+ณฺณ รัสสะ อู เป็น อุ เป็น ปุณฺณ เมื่อประกอบ สิ จึงเป็น ปุณฺโณ

• ปุฏฺโฐ อัน...ถามแล้ว ปุจฺฉ+ต แปลง ต เป็น ฏฺฐ แล้วลบ จฺฉ ( เป็นไปได้ไหมว่า จฺฉ กับ ต เป็น ฏฺฐ ด้วย)

ธาตุ มี จฺ ,ชฺ , ปฺ และ ทฺ เอาที่สุดธาตุ เป็น ตฺ

• ที่สุดธาตุเป็น ตฺ กับ ต ปัจจัยที่ยังคงอยู่ รูปที่เห็นจะเป็น ตฺต ที่แจกไปตามวิภัตตินามทั้ง 7

-สิจ สิตฺโต อันเขารดแล้ว
- วิวิจ วิวิตฺโต สงัดแล้ว ถ้านามคือ วิเวก
- ภุช ภุตฺโต อันเขากินแล้ว / (เตน ภตฺตํ ภุตฺตํ)
- จช จตฺโต สละแล้ว
- คุป คุตฺโต อันเขาคุมครองแล้ว
- ตป ตตฺโต ร้อนแล้ว
-ปท ปตฺต ถึงแล้ว