มนฺต ธาตุ

คำว่า นิมนฺติต (อ่านว่า นิ-มัน-ติ-ตะ) แปลว่า "อัน...นิมนต์แล้ว" หรือ "ผู้ถูกนิมนต์แล้ว" มีการวิเคราะห์ตามหลักไวยากรณ์บาลีดังนี้ครับ:

1. การแยกส่วนประกอบ (Analysis) ศัพท์นี้ประกอบด้วย:

นิ (อุปสรรค): แปลว่า เข้า, ลง, แน่นอน (ในที่นี้ทำหน้าที่เน้นความหมาย)

มนฺต (ธาตุ): ในความหมายว่า ปรึกษา, บอก, กล่าว, เรียก (มนฺตเณ)

อิ (อาคม): ลง อิ อาคมหน้าปัจจัย (เพื่อให้การออกเสียงเชื่อมต่อกันได้)

ต (ปัจจัย): ในหมวดกิตก์ (กิริยากิตก์) ใช้บอกอดีตกาล แปลว่า ...แล้ว

2. กระบวนการทางไวยากรณ์ (Morphology) ธาตุ: ใช้ มนฺต ธาตุ ซึ่งมีความหมายดั้งเดิมคือการใช้คำพูดในการปรึกษาหรือเชิญชวน

อุปสรรค: เติม นิ เข้าไปข้างหน้า เพื่อให้ความหมายเฉพาะเจาะจงขึ้น หมายถึงการ "เชื้อเชิญอย่างเป็นทางการ" หรือ "การนิมนต์"

ปัจจัย: ลง ต ปัจจัย ซึ่งในที่นี้ทำหน้าที่เป็น กรรมรูป (Passive Voice) หรือเป็นคุณศัพท์ขยายประธานที่เป็นผู้ถูกนิมนต์

รวมรูป: นิ + มนฺต + อิ + ต = นิมนฺติต

3. นัยทางความหมายและการนำไปใช้ ความหมายตามตัวอักษร: "ผู้ที่ถูกเรียกมาปรึกษา" หรือ "ผู้ที่ถูกเชิญมา"

ในบริบททางวินัย/ประเพณี: หมายถึง พระสงฆ์หรือบุคคลที่ได้รับกิจนิมนต์ไว้แล้ว เช่น ในคำว่า นิมนฺติตภตฺต (ภัตตาหารที่เขานิมนต์ไว้แล้ว)

ความสำคัญ: คำนี้มีความสำคัญมากในเรื่อง "นิมนฺติตวัตร" หรือการปฏิบัติตนเมื่อได้รับนิมนต์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างคณะสงฆ์และชุมชน

4. การเชื่อมโยงกับงานวิจัยของท่าน ในบริบทของ "พุทธสันติวิธีในชุมชนทุ่งมน" คำว่า นิมนฺติต สะท้อนถึงวัฒนธรรมการให้เกียรติและการสื่อสารครับ:

การนิมนต์ไม่ใช่แค่การเรียกมาทำพิธี แต่คือการที่ชาวบ้าน (อุบาสก/อุบาสิกา) เข้าไป "นิมนฺต" (บอกกล่าว/เชื้อเชิญ) พระสงฆ์ให้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมชุมชน

พระสงฆ์ที่เป็น "นิมนฺติต" (ผู้ถูกนิมนต์) จึงมีบทบาทในการนำธรรมะเข้าไปสู่บ้านเรือน เพื่อสร้างความสงบสุขและสมานฉันท์ในระดับครอบครัวและหมู่บ้านครับ